Tìm hiểu Nghị định 135 về điện mặt trời tự sản tự tiêu

Chính sách phát triển năng lượng tái tạo tại Việt Nam đang bước sang một chương mới với sự ban hành của các hành lang pháp lý cụ thể, rõ ràng và đồng bộ hơn. Nhằm khuyến khích người dân và doanh nghiệp đầu tư lắp đặt điện năng lượng mặt trời phục vụ nhu cầu tự dùng và bảo đảm an toàn vận hành hệ thống điện quốc gia, chính phủ đã ban hành nghị định 135 về điện mặt trời mái nhà tự sản tự tiêu.

Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhất hiện nay quy định chi tiết về cơ chế khuyến khích phát triển điện mặt trời áp mái tự dùng cho hộ gia đình, biệt thự, nhà xưởng công nghiệp và cơ sở dịch vụ thương mại. Hãy cùng Ngọc Thiên tìm hiểu chi tiết nội dung cốt lõi, tác động thực tế và hướng dẫn tuân thủ các quy định của nghị định này.

Tổng quan về chính sách hoặc quy định nghị định 135 về điện mặt trời

Nghị định 135 về điện mặt trời mái nhà tự sản tự tiêu quy định cơ chế chính sách khuyến khích phát triển nguồn điện sạch lắp đặt trên mái nhà của các công trình xây dựng hiện hữu tại Việt Nam. Khái niệm “tự sản tự tiêu” có nghĩa là toàn bộ sản lượng điện tạo ra từ hệ thống điện mặt trời mái nhà được ưu tiên sử dụng tại chỗ cho các phụ tải tiêu thụ điện trong công trình đó, không thực hiện kinh doanh mua bán điện thương mại với các tổ chức, cá nhân khác (ngoại trừ cơ chế bán điện dư thừa cho EVN theo các hạn mức quy định cụ thể).

Nghị định này ra đời nhằm thiết lập hành lang pháp lý vững chắc, rõ ràng cho người dân và doanh nghiệp chủ động đầu tư năng lượng sạch hợp pháp, đồng thời giúp cơ quan quản lý nhà nước kiểm soát tốt quy hoạch lưới điện, chống quá tải hệ thống truyền tải và bảo đảm vận hành an toàn lưới điện quốc gia.

Nội dung cốt lõi của chính sách nghị định 135 về điện mặt trời

Nghị định 135 quy định các nhóm cơ chế chính sách khuyến khích và quản lý phát triển cụ thể dựa trên quy mô công suất và cách thức liên kết với lưới điện quốc gia:

Phân loại các nhóm hệ thống điện mặt trời tự sản tự tiêu

Nhóm hệ thống không liên kết với lưới điện quốc gia (hệ thống độc lập/off-grid): Các tổ chức, cá nhân được phép lắp đặt không giới hạn công suất. Hệ thống này không cần thực hiện thủ tục đăng ký đấu nối hay thỏa thuận kỹ thuật với cơ quan điện lực.
Nhóm hệ thống có liên kết với lưới điện quốc gia:
- Quy mô công suất dưới 100kW: Người dân và doanh nghiệp được lắp đặt tự dùng và được miễn các thủ tục đăng ký xin giấy phép hoạt động điện lực. Các thủ tục về xây dựng, phòng cháy chữa cháy được tối giản tối đa theo quy chuẩn đơn giản.
- Quy mô công suất từ 100kW trở lên: Chủ đầu tư phải thực hiện đăng ký với cơ quan quản lý nhà nước về công nghiệp và thương mại địa phương và ký thỏa thuận kỹ thuật đấu nối với tổng công ty điện lực khu vực.

Cơ chế xử lý sản lượng điện dư thừa phát ngược lên lưới

Khuyến khích các chủ đầu tư lắp đặt thiết bị chống phát ngược (Zero Export) để tự tiêu thụ 100% điện năng tại chỗ.
Trong trường hợp hệ thống có liên kết lưới điện quốc gia nhưng không lắp thiết bị Zero Export, sản lượng điện dư phát ngược lên lưới được EVN ghi nhận và mua lại với mức giá được tính toán công bằng dựa trên chi phí tránh được của hệ thống điện quốc gia (có hạn mức giới hạn tỷ lệ điện dư phát lên lưới không vượt quá 20% tổng công suất lắp đặt của hệ thống).

Miễn giảm các giấy phép hoạt động điện lực và thuế phí

Chủ đầu tư lắp đặt hệ thống tự sản tự tiêu có liên kết lưới được miễn trừ giấy phép hoạt động điện lực, được ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp và miễn giảm các loại thuế phí liên quan đến nhập khẩu thiết bị năng lượng tái tạo theo quy định pháp luật hiện hành.

Tác động của chính sách đối với người tiêu dùng và thị trường

Sự ra đời của Nghị định 135 mang lại những tác động tích cực to lớn cho người tiêu dùng và toàn bộ thị trường năng lượng tái tạo:

Giải tỏa nút thắt pháp lý cho doanh nghiệp: Các nhà máy trong khu công nghiệp, tòa nhà văn phòng trước đây muốn lắp điện mặt trời băn khoăn về tính hợp pháp thì nay đã có thể tự tin đầu tư hệ thống hòa lưới bám tải (Zero Export) để tối ưu chi phí tiền điện sản xuất mà không lo ngại các rủi ro pháp lý.
Thúc đẩy phân khúc điện mặt trời hybrid gia đình phát triển: Cơ chế khuyến khích tự sản tự tiêu tạo động lực mạnh mẽ cho các hộ gia đình đầu tư lắp pin lưu trữ lithium. Việc lưu trữ điện dư ban ngày dùng cho ban đêm giúp tối ưu hóa sản lượng điện mặt trời tự sản tự tiêu và bảo vệ nguồn điện gia đình luôn an tâm trước các sự cố lưới.
Giảm áp lực đầu tư nguồn phát của nhà nước: Việc phát triển điện mặt trời phân tán tự dùng tại chỗ giúp giảm thiểu nhu cầu đầu tư nâng cấp lưới điện truyền tải của nhà nước, đồng thời giảm thiểu lượng tiêu thụ than đá và dầu mỏ phát điện, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng không (Net Zero).

Những lưu ý và giới hạn quan trọng của chính sách nghị định 135 về điện mặt trời

Để đảm bảo dự án lắp đặt tuân thủ đúng pháp luật, chủ đầu tư cần đặc biệt lưu ý những giới hạn và quy định bắt buộc sau:

Không thực hiện mua bán điện thương mại giữa các bên thứ ba: Điện mặt trời tự sản tự tiêu chỉ được dùng trong phạm vi công trình xây dựng hiện hữu thuộc quyền sở hữu hoặc sử dụng hợp pháp của chủ đầu tư. Không được phép kéo dây bán điện trực tiếp cho các công trình hoặc hộ gia đình lân cận.
Quy định về an toàn kết cấu công trình và phòng cháy chữa cháy (PCCC):
- Hệ thống có quy mô lắp đặt lớn phải được cơ quan chuyên môn kiểm định khả năng chịu lực của mái nhà trước khi lắp đặt.
- Thiết bị điện mặt trời (tấm pin, inverter, tủ điện, dây dẫn) phải đạt tiêu chuẩn an toàn PCCC, có tính năng ngắt mạch nhanh (Rapid Shutdown) và cảnh báo lỗi hồ quang DC (AFCI) để phòng ngừa nguy cơ chập cháy điện trên mái nhà.
Hạn mức công suất phát điện dư thừa lên lưới: EVN sẽ kiểm tra và giới hạn công suất phát ngược lên lưới tối đa của từng khu vực trạm biến áp hạ thế để bảo đảm không gây quá tải dòng điện ngược làm ảnh hưởng đến tính ổn định của hệ thống lưới phân phối.

Hướng dẫn thực thi và tuân thủ chính sách nghị định 135 về điện mặt trời đúng pháp luật

Để triển khai dự án điện mặt trời tự sản tự tiêu đúng quy định của Nghị định 135, quy trình thực hiện chuẩn mực bao gồm các bước sau:

Thiết kế kỹ thuật chuẩn chỉ: Chủ đầu tư nên lựa chọn các đơn vị thi công uy tín để thiết kế cấu hình hệ thống bám tải (Zero Export) hoặc hybrid có lưu trữ đạt tiêu chuẩn kỹ thuật an toàn của EVN.
Thực hiện đăng ký thông báo với điện lực địa phương:
- Đối với hệ thống dưới 100kW, tiến hành nộp hồ sơ đăng ký thông báo cấu hình thiết bị cho chi nhánh điện lực huyện/thành phố quản lý để được khảo sát vị trí đấu nối và thay thế công tơ đo đếm điện 2 chiều (nếu cần).
- Đối với hệ thống trên 100kW, nộp hồ sơ xin thỏa thuận đấu nối kỹ thuật với tổng công ty điện lực trước khi triển khai lắp đặt.
Kiểm định và nghiệm thu an toàn PCCC: Thực hiện các thủ tục nghiệm thu an toàn kết cấu và phòng chống cháy nổ theo quy chuẩn hiện hành đối với các công trình công nghiệp và dịch vụ quy mô lớn.

Các câu hỏi thường gặp (FAQ) về chính sách nghị định 135 về điện mặt trời

1. Tôi có phải tháo dỡ hệ thống Zero Export đã lắp trước đây không?

Không. Các hệ thống điện mặt trời hòa lưới bám tải Zero Export đã lắp đặt trước đây hoàn toàn phù hợp với tinh thần khuyến khích của Nghị định 135. Bạn chỉ cần thực hiện đăng ký thông báo cập nhật thông tin kỹ thuật với điện lực địa phương để quản lý đồng bộ.

2. Lắp điện mặt trời hybrid gia đình công suất 5kW có cần xin phép PCCC không?

Theo các quy định tối giản hóa thủ tục, các hệ thống lắp đặt trên mái nhà gia đình quy mô công suất nhỏ dưới 100kW không bắt buộc phải lập hồ sơ phê duyệt thiết kế PCCC chuyên nghiệp, tuy nhiên thiết bị lắp đặt vẫn phải đạt các chứng chỉ an toàn chống cháy nổ tiêu chuẩn của hãng sản xuất.

3. EVN có mua lại 100% điện dư phát lên lưới không?

Không. EVN chỉ thu mua sản lượng điện dư phát ngược lên lưới có giới hạn công suất không vượt quá 20% công suất lắp đặt thực tế của hệ thống để đảm bảo vận hành lưới điện phân phối an toàn. Mức giá mua điện dư được tính toán và công bố hàng năm theo cơ chế chi phí tránh được của hệ thống điện quốc gia.

Kết luận và giải pháp năng lượng sạch từ Ngọc Thiên

Nghị định 135 về điện mặt trời là cột mốc pháp lý vô cùng quan trọng, mở ra cơ hội lớn cho người dân và doanh nghiệp chủ động đầu tư năng lượng sạch phục vụ sản xuất và sinh hoạt một cách hợp pháp, an toàn và tối ưu tài chính.

Công ty TNHH Cung ứng Ngọc Thiên là đơn vị tổng thầu EPC chuyên nghiệp, luôn tiên phong cập nhật các quy định pháp luật và tiêu chuẩn kỹ thuật mới nhất của EVN. Chúng tôi sẵn sàng đồng hành cùng quý khách hàng:

Tư vấn thiết kế các giải pháp điện mặt trời hybrid gia đình và điện mặt trời Zero Export doanh nghiệp bám sát các tiêu chuẩn của Nghị định 135.
Hỗ trợ trọn gói các thủ tục đăng ký thông báo kỹ thuật, xin thỏa thuận đấu nối với cơ quan điện lực địa phương nhanh chóng, đúng quy trình.
Cung cấp thiết bị đạt chuẩn an toàn PCCC, tích hợp công nghệ AFCI và ngắt mạch nhanh bảo vệ hệ thống tuyệt đối.

Quý khách hàng cần tư vấn giải pháp điện mặt trời phù hợp cho gia đình, doanh nghiệp hoặc nhà xưởng?

Đội ngũ kỹ thuật của CÔNG TY TNHH CUNG ỨNG NGỌC THIÊN sẵn sàng hỗ trợ Quý khách hàng khảo sát nhu cầu, tư vấn công suất phù hợp và đề xuất phương án lắp đặt điện mặt trời hiệu quả theo điều kiện thực tế.